Można przyjąć, że regularnie występująca i o normalnym nasileniu miesiączka, np. co 28 dni, jest związana z tzw. cyklem owula-cyjnym i że jajeczkowanie następuje zazwyczaj 14 dni przed miesiączką, dzieląc cykl na dwie fazy: przed- i poowulacyjną. O cyklu jednofazowym mówimy wtedy, gdy jajeczkowanie nie występuje. Na pro­cesy te ma najistotniejszy wpływ odpo­wiednia proporcja stężenia hormonów wewnętrznego wydzielania, a przede wszystkim hormonów podwzgórzowo--przysadkowych.

Krwawienie miesiączkowe trwa śred­nio 5—7 dni, ilość utraconej krwi nie powinna przekraczać ok. 70 ml. Przy pra­widłowej miesiączce krew nie krzepnie. Miesiączka zatem, zwana tak od comiesię­cznego występowania, jest wynikiem po­ronienia nie zapłodnionej komórki jajowej lub złuszczenia się rozrośniętej błony ślu­zowej jamy macicy w cyklu bezowulacyj-nym, tzn. bez jajeczkowania. W miejscu pęknięcia pęcherzyka jajowego rozwija się ciałko żółte, które okresowo pełni funkcję gruczołu dokrewnego. Wy­dzielany tu hormon, nazywany progeste­ronem, warunkuje przygotowanie błony śluzowej macicy do przyjęcia ewentualnie zapłodnionego jaja. Ciałko żółte utrzymuje się przez cały okres ciąży, zabezpieczając prawidłowy rozwój płodu. Jeżeli jednak jajo, które powędrowało jajowodem w kie­runku macicy, nie zostaje zapłodnione, to ciałko żółte zanika po ok. 10 dniach po owulacji. Dochodzi wówczas do miesią­czki, będącej wynikiem martwicy i złusz-czania się błony śluzowej wyścielającej wnętrze macicy.

Choroba trzewna zaczyna się zwykle pod koniec 1 roku życia, niekiedy wcześ­niej lub później, a pierwsze objawy nie są charakterystyczne. Dziecko z chorobą trze­wna ma charakterystyczny wygląd: w jego sylwetce dominuje duży brzuch, wyraźnie kontrastujący z wychudzonym tułowiem i szczupłymi kończynami. Objawom soma­tycznym towarzyszą również zmiany w usposobieniu dziecka; staje się ono nadmiernie drażliwe, mniej ruchliwe i skłonne do zabawy oraz bardziej smutne. W miarę wydłużania się czasu trwania choroby postępuje wyniszczenie i przejś­ciowe zahamowanie wzrostu. Choroba może być również wywołana nietolerancją mleka krowiego.

Górna grani­ca miednicy mniejszej ma kształt elipsy, której najszerszy wymiar położony jest po­przecznie i stanowi otwór górny, nato­miast dolny jej kraniec o kształcie elipsy ułożonej podłużnie od przodu ku tyłowi, stanowi ptwór dolny miednicy. Dno mied­nicy utworzone jest przez mięśnie, więzad-ła i powiezie, stanowiące podporę dla trzewi znajdujących się w miednicy. Speł­niają one czynność zwieraczy cewki mo­czowej, pochwy i odbytnicy oraz umoż­liwiają przejście donoszonego płodu przez drogi rodne. Zwane są one również prze­poną miednicy i moczowo-płciową. Wza­jemnie się podtrzymują, przeplatają i na­kładają, są w stosunku do siebie ruchome, co stwarza możliwość znacznego rozsze­rzania się kanału rodnego podczas porodu i jego zwężenia po porodzie

Leczenie choroby trzewnej polega na wykluczeniu z diety pokarmów z mąki pszennej, żytniej, jęcz­miennej i owsianej na całe życie, a za­stąpienie ich mąką lub kaszą kukurydzianą, ryżem lub mąką sojową. Dieta powinna zawierać pełne pokrycie białkowe (ser, chude mięso, jaja) odpowiednie do wieku dziecka, natomiast ogranicza się ilość tłu­szczów. Ponadto wa^neTesT uwzględnie­nie w diecie jarzynfl owoców jako źródła witamin i związków mineralnych. Chorobę leczy się w domu pod nadzorem lekarza.

Jajniki, czyli gonady żeńskie, są to 2 bia­ławe, jajowatego kształtu twarde narządy o rozmiarach 1,5 x 3 x 3,5 cm, położone dwustronnie w obrębie ujścia brzusznego jajowodów w miednicy mniejszej. Jajnik noworodka i dziewczynki zawiera tysiące komórek jajowych w różnych stadiach rozwojowych, znajdujących się w tzw. pęcherzykach pierwotnych, które po osią­gnięciu przez kobietę dojrzałości płciowej pod wpływem hormonów przechodzą w dojrzałe pęcherzyki Graafa. Stymulacja hormonalna dotyczy pęcherzyków znajdu­jących się w pewnych stadiach rozwoju, co powoduje dojrzewanie podczas jed­nego cyklu jednego pęcherzyka Graafa, z którego wyzwala się komórka jajowa zdolna do zapłodnienia.